Zapraszam do oglądania…

„Na fali przygnębienia przełomem wieku, depresji wywołanej zbliżającym
się przełomem millenarystycznym, w atmosferze spleenu i
wszechogarniającej dekadencji Ignacy Trzewiczek publikuje swój cykl
felietonów, doprowadzając tym do upadku dwa czasopisma – warszawską
„Magię i Miecz” oraz, nieco później, śląski „Portal”. Ten, wysoce
praktyczny, zbiór esejów traktujących o strukturze opowiadania,
obrazowaniu i stylistyce jest niezwykle cennym przyczynkiem do rozwoju
narracyjnych zabaw fabularnych a klasyczne dziś scenariusze Saxendorf i
Opowieść o Zemście na stałe wesżły do kanonu wirtualnej rozrywki” -
tak napiszą kiedyś o Jesiennej Gawędzie badacze. Ciężko jest oceniać
zjawisko z perspektywy dziesięciu lat. Szczególnie, jeśli dotyczy ono
pola aktywności twórczej, które jest niemalże dziewiczym terenem dla
nauki. Nie ma odpowiedniego oddalenia, dystansu potrzebnego dla
chłodnej oceny. Jedyną możliwością prawdziwego opisu są własne
wspomnienia.

Kiedy Jesienna Gawęda zbierała swoje żniwo byłem na pierwszym roku
studiów. Wsiąkałem w krakowskie środowisko, z jednej strony mając
sławetny krakowski fandom WoDziarski, promujący mroczne tematy,
ciężkie nastroje i duszne inspiracje. Z drugiej – niewielkie
środowisko „akademickie”, zafascynowane Deadlands i Legendą Pięciu
Kręgów. Wyeksploatowany do cna Młotek poszedł w odstawkę, granie w tę
popkulturową ramotę było passe, nuda i fuj. Na zajęciach teoria
komunikacji, filozofia języka i Caillois. Wszystko to, złożone razem,
spowodowało, że cykl Ignacego prawie całkiem mnie ominął. Prawie – bo
poprowadziłem jedną sesję w tej stylistyce. Sesję, którą Michał i
Piotrek wspominają do dziś, kiedy tylko zdarzy nam się spotkać a
rozmowa zejdzie na gry fabularne. Obaj są już poważnymi ludźmi, Michał
jest szefem dużego developera oprogramowania, Piotrek prowadzi firmę,
zajmującą się doradztwem finansowym. Obaj nie grali od dobrych paru
lat – i ciągle wspominają Ignacego i moją Jesienną Gawędę.

Maciej LUCEK Sabat

Jesienna gawęda jest obłędnym przykładem tego, jak powstaje legenda. Jak rodzą się mity i rzecz rośnie, z każdą chwilą, z każdym powtórzeniem jej drugiej osobie, z każdą wersją nabierając nowych barw. Publikowana przed laty (zaczęło to się jedenaście lat temu!), wywołała dość spore zamieszanie, zachęciła Mistrzów Gry do zmiany konwencji prowadzenia Warhammera. Później MiM został zamknięty, po nim Portal, cykl zniknął z rynku. Zaczął funkcjonować we wspomnieniach, w opiniach tych, którzy go czytali i przekazywali o nim swoją opinię. Mijały lata. Dziś, jeśli zapytasz co to Jesienna, usłyszysz, że to cykl artykułów, inspirujący, mroczny, który uczył jak niszczyć postacie graczy, jak gnębić je, jak mieszać z błotem. Fan RGP, który Jesiennej nie zna pomyśli, że to takie Graj Twardo, tylko jeszcze brutalniejsze, taki nasz rodzimy przewodnik po gnojeniu graczy. W zasadzie sam w to uwierzyłem.

A potem przeczytałem Jesienną. Na potrzeby nowego wydania wskanowałem wszystkie artykuły, poprawiłem drobne błędy, spokojnie przeczytałem cały cykl. Nie mogłem się nadziwić. Obraz cyklu jaki miałem w głowie, wyobrażenie, wspomnienia, które rosły przez lata, oparte na micie funkcjonującym w środowisku były jak iluzja, która zakryła faktyczny, prawdziwy obraz cyklu, serii artykułów, w których o gnojeniu graczy nie ma chyba ani słowa, kilka zdań może faktycznie sugeruje czasem przykręcenie śruby graczom, lecz ponad to wszystko przebija się poważny, inspirujący materiał, który uczy jak zamienić bezsensowną sieczkę w ciekawą, klimatyczną historię. Strasznie się cieszę z nowego wydania. I strasznie jestem ciekaw Waszych min, gdy skonfrontujecie narosłą legendę z faktycznym materiałem!

Ignacy Trzewiczek

Portalowi na 10 lecie zebrało się na wspominki, są audycje, wydają Jesienną
Gawędę. Pod newsem o wydaniu zbioru w serwisie Polter.pl rozgorzała walka o
to, czy JG zatruła umysły rpgowców na długie lata. Pomyślałem wtedy „co
właściwie wiem o tym cyklu, który miał podobno wielki wpływ na styl gry w
Polsce?”*. Wspomniałem kiedyś na swoim blogu o JG jako przykładzie wyjścia z
sytuacji, w której podręcznik nie za bardzo mówi jak prowadzić i jak grać w
dany system, pozostawiając to grającym. Tutaj JG miał raczej dobry wpływ, bo
ułatwił, przynajmniej MG, przygotowanie do gry i samo prowadzenie. Pytać się
można, czy to JG trafił na pewien trend w środowisku czy ten trend
wytworzył.

Mnie to zupełnie ominęło, przynajmniej w formie grania w tym stylu w
Warhammera. Rozpocząłem granie od sesji z początkującymi i najpierw nabrałem
własnego doświadczenia a dopiero potem szukałem informacji w zródłach
zewnętrznych. Pomimo kupienia stosu mimów i Portali (God bless Allegro!),
umknęł mi jakoś fenomen tego zjawiska. Jednak kiedy zacząłem stosować porady
z obu tych gazet, moja gra zaczeła się przekształcać w coś, co kojarzy mi
się dzisiaj z Jesienną Gawędą – Wszystko miało swoją konsekwencję aż do
bólu, każdy błąd kończy się tragicznie itp. Wydaje mi się zatem, że skoro na
bazie innych tekstów z tamtego okresu moja gra zaczeła przypominać styl z
JG, to coś to mówi o tamtych czasów. Ostatecznie, rzucilem wszystko w
cholerę. To nie był mój styl, ale dzięki temu, że go poznałem, mogłem
określić swój własny. Zajeło mi to 3 lata. Mam zamiar kupić JG, ale jako
zapis historyczny. To będzie jak lektura gazety z powstania – interesujące,
ale bez przełożenia na moje sesje.

*Tak naprawdę użyłem przynajmniej dwóch przekleństw.

Darken

Nie kupuję dodatków. Czasem jakiś pojedynczy przyciągnie moją uwagę, ale z reguły zamiast dodatków wolę kupić nową grę. To, co znajdę między okładkami podstawki, zazwyczaj całkowicie wystarcza do gry. Pierwsze wydanie Warhammera traktowaliśmy jako “domyślną grę fantasy”, bawiąc się różnorodnymi konwencjami – od intryg wokół wyborów burmistsza niewielkiego miasteczka gdzieś w Imperium, po wyprawy do Arabii (Szczęśliwej).

Jesienna Gawęda zaproponowała nam Warhammera, jakiego nie znaliśmy. Być może gdzieś, w jakiś dodatkach znaleźć można było, że Warhammer to błoto i trud. Dla nas jednak JG pokazała nam zupełnie inne oblicze Starego Świata. Mroczniejsze niż przywykliśmy, bardziej ponure i o wiele mniej radosne. Pozwoliła nam w zupełnie inny sposób spojrzeć na grę, którą znaliśmy, jak się zdawało, na wylot.

Tomasz Barański

Jesienna Gawęda stanowiła bardzo istotny rozdział mojej przygody z Warhammerem i RPGami. Dostałem wtedy motywacyjnego kopa, czułem że się rozwijam jako Mistrz Gry – uważałem, że stylistyka Jesiennej jest dla bardziej dojrzałych graczy, Mistrzów Gry o wyższym skillu, którzy dostrzegają wagę konwencji i stawiają na opis. Grałem wtedy w małym miasteczku ze stałą ekipą kumpli i w praktyce Jesienna Gawęda objawiła się na naszych sesjach gwałtownym skrętem ku mrocznemu realizmowi. Wrzucałem graczy w piekło, w przytłaczające moralnie sytuacje, zabierając im nadzieję, ufność w NPców, obnażając im nieuchronny upadek Starego Świata. Stosowałem wszystkie, najmocniejsze środki fabularne i techniki prowadzenia, by to uzyskać. Łykałem kolejne felietony Trzewika, natchnione teksty, które
czarowały ładunkiem emocjonalnym. I czułem wtedy, że jestem świetnym Mistrzem Gry – mistrzem konwencji, grającym na uczuciach, królem metagry. Kubeł zimnej wody podali mi gracze po roku takiej gry – tuż po sesji, gdy
uwięziłem ich w oblężonym mieście, kazałem przymierać głodem i widzieć jak ludzie wydrapują sobie oczy walcząc o szczura. Powiedzili, że nie chcą już grać w Warhammera, z rozrzewnieniem wspominali sesje sprzed Jesiennej, z
mocnymi elementami heroic fantasy.

Po latach widzę, że Jesienna Gawęda była fajną propozycją konwencji, pewnym stylem gry stawiającym na  ekstremalne wyłuskanie posępnego nastroju Starego Świata i nacisk na tragiczne wybory bohaterów. Jednak w tamtych czasach nikt o stylach gry nie rozmawiał, nikt nie proponował rozmawiać z graczami i ustalać z nimi „jak grać”. Był Mistrz Gry – oczytany MiMowo gość,  który decydował w co się gra i jak się gra. W fandomie bez refleksji przyjęło się, że Jesienna Gawęda to po prostu właściwe i dojrzałe oddanie Warhammera, a kto gra inaczej nie czuje dark fantasy. Dzisiaj, gdy spojrzenie na RPGi podkreśla wspólną zabawę, Jesienna Gawęda jawi się jako wyrazisty styl i estetyka, którą gracze mogą, ale wcale nie muszą przyjąć do swojej gry. I to właśnie ten wybór – świadome przyjęcie konwencji
Jesiennej gawędy, a nie jak dawniej, narzucanie jej przez Mistrza Gry uważam, za najlepszą drogę, by pokazać młodym rpgowcom, w co graliśmy kiedyś.

Michał ‘Furiath’ Markowski

Portalowi na 10 lecie zebrało się na wspominki, są audycje, wydają Jesienną Gawędę. Pod newsem o wydaniu zbioru w serwisie Polter.pl rozgorzała walka o to, czy JG zatruła umysły rpgowców na długie lata. Pomyślałem wtedy „co właściwie wiem o tym cyklu, który miał podobno wielki wpływ na styl gry w Polsce?”*. Wspomniałem kiedyś na swoim blogu o JG jako przykładzie wyjścia z sytuacji, w której podręcznik nie za bardzo mówi jak prowadzić i jak grać w
dany system, pozostawiając to grającym. Tutaj JG miał raczej dobry wpływ, bo ułatwił, przynajmniej MG, przygotowanie do gry i samo prowadzenie. Pytać się można, czy to JG trafił na pewien trend w środowisku czy ten trend wytworzył.

Mnie to zupełnie ominęło, przynajmniej w formie grania w tym stylu w Warhammera. Rozpocząłem granie od sesji z początkującymi i najpierw nabrałem własnego doświadczenia a dopiero potem szukałem informacji w zródłach
zewnętrznych. Pomimo kupienia stosu mimów i Portali (God bless Allegro!), umknęł mi jakoś fenomen tego zjawiska. Jednak kiedy zacząłem stosować porady z obu tych gazet, moja gra zaczeła się przekształcać w coś, co kojarzy mi
się dzisiaj z Jesienną Gawędą – Wszystko miało swoją konsekwencję aż do bólu, każdy błąd kończy się tragicznie itp. Wydaje mi się zatem, że skoro na bazie innych tekstów z tamtego okresu moja gra zaczeła przypominać styl z JG, to coś to mówi o tamtych czasów. Ostatecznie, rzucilem wszystko w cholerę. To nie był mój styl, ale dzięki temu, że go poznałem, mogłem określić swój własny. Zajeło mi to 3 lata. Mam zamiar kupić JG, ale jako zapis historyczny. To będzie jak lektura gazety z powstania – interesujące, ale bez przełożenia na moje sesje.

*Tak naprawdę użyłem przynajmniej dwóch przekleństw.

Darken

To były czasy kiedy nie było jeszcze w Polsce powszechnego dostępu do internetu, nie było Valkirii, Poltergeista, człowiek pisał artykuł, wysyłał w kopercie do czasopisma, potem była odpowiedź – w moim przypadku pozytywna – i tyle. Nie było forów dyskusyjnych, gdzie rozpętałaby się gorąca dyskusja. Nie było tego natychmiastowego miernika popularności, natychmiastowej reakcji fanów, którą dziś daje nam internet. Opublikowałem Jesienną gawędę i tak naprawdę nie miałem bladego pojęcia na ile moje artykuły poruszyły fanów Warhammera.

Dlatego gdy wszedłem do sali, w której miałem prowadzić prelekcję, z przerażenia narobiłem w gacie. Sale była nabita po brzegi. Formalnie po brzegi, łącznie z parapetami, półkami, regałami, na których siedzieli słuchacze. Ludzie siedzieli dosłownie jeden na drugim. Zobaczyłem ten tłum i zrobiło mi się słabo.

Od rana, cały dzień czułem tremę i bolał mnie brzuch z nerwów. To było moje pierwsze publiczne wystąpienie i to jeszcze gdzie – na Polconie w Warszawie! Byłem totalnie przerażony debiutem, świadom swoich słabości, tego, że mam fatalną dykcję, nie mam doświadczenia, itepe itede.

Pełna sala nie polepszyła sytuacji. Ledwo stałem na nogach.

Niewiele pamiętam z tamtej prelekcji. Nie pamiętam też wiele z tego co działo się potem, wiem, że opowiadałem ludziom o tym, że więcej klimatów jesiennych znajdą w magazynie Portal, który we wrześniu trafi do sprzedaży. Mokry jak mysz wyszedłem z sali prelekcyjnej, opuściłem budynek Polconu i wróciłem do domu. Kiedy odespałem i odreagowałem stres i na spokojnie przemyślałem to co przeżyłem w Warszawie zrozumiałem jedno: Jesienna gawęda to potężny kapitał. To cykl artykułów, który wywołał większe zainteresowanie niż mogłem kiedykolwiek podejrzewać. Jesienna gawęda to coś, co w początkowej fazie magazynu Portal może nam bardzo pomóc.

Nie pomyliłem się. Jestem pewien, że bez niej nie bylibyśmy z Portalem tu gdzie dziś jesteśmy.

Dlatego z okazji 10 lecia firmy postanowiliśmy uczcić ten magiczny cykl artykułów i przygotować reedycję. Wszystkie artykuły w jednej książce, dokładnie na 10 urodziny Portalu. Myślę, że się ta książka Jesiennej należy. Jak psu buda.